Tuż przy drewnianych ścianach tężni sól widać gołym okiem. Tam, gdzie na ziemię ściekała solanka, badacze zauważyli kryształki. Ciekawsze okazało się to, czego spacerowicz już nie zobaczy: kilka centymetrów pod trawą, na samym środku placu między trzema tężniami, ziemia dała wynik ponad siedem razy wyższy niż w którymkolwiek z pozostałych badanych miejsc.
Co wyróżniało próbkę numer 27?
Wojciech Tołoczko, Aleksander Szmidt i Rafał Fijałkowski przyjrzeli się glebie w Ciechocinku i okolicach. Zebrali ziemię z trawników, łąk i pól. Przypuszczali, że słone krople unoszone przez wiatr zostawią wyraźny ślad także dalej od ciechocińskich tężni. Wyniki opublikowali w grudniu 2023 roku.
W 27 próbkach zasolenie odpowiadało od 0,07 do 0,31 grama soli na litr gleby. A w tej z placu spacerowego? 2,35 grama na litr. W tabeli nosi numer 27. Ziemię pobrano pod darnią, z głębokości od 3 do 10 centymetrów. Miejsca bezpośrednio pod ścianami, w których osadzały się kryształki, zespół pominął przy pobieraniu próbek.

Jak daleko za tężnie sięga słony ślad?
Według autorów zasolona ziemia zajmuje około 28 hektarów między tężniami i w pasie sięgającym kilku metrów za ich zewnętrzne ściany. To szacunek: dla terenu wewnątrz kompleksu badacze przyjęli wynik jednej zbiorczej próbki z placu. Dokładna granica metr po metrze pozostaje nieznana. Podobnie jak odległość, na jaką wiatr niesie solankową mgiełkę – do laboratorium trafiła ziemia, a powietrza w tym badaniu nie mierzono.
Od Grzybka do warzelni. Spacer śladem soli.
Spacer można zacząć przy fontannie „Grzybek”. Pod jej czaszą kryje się odwiert nr 11. Stąd pompa tłoczy solankę na pierwszą tężnię. U góry drewniane korytka rozprowadzają ją wzdłuż konstrukcji. Kiedy solanka spływa po gałązkach tarniny, część wody odparowuje.
Ostatni przystanek to warzelnia soli. Tam zagęszczona solanka trafia do płaskich, otwartych naczyń zwanych panwiami. Warzelnicy ją podgrzewają, a wytrącone kryształki wybierają ręcznie.
Źródło: Wojciech Tołoczko, Aleksander Szmidt, Rafał Fijałkowski, „Wpływ tężni solankowych na właściwości gleb miasta Ciechocinek”, „Folia Geographica Physica”, nr 22, 2023, tabela 1 i wnioski. Uzdrowisko Ciechocinek S.A., opisy fontanny „Grzybek”, tarasów widokowych i Muzeum Warzelni Soli.