Bukiet o północy? W Ciechocinku to już nic dziwnego. Świeży chleb bez stania w kolejce? Też można. Przy ul. Polnej działa kwiatomat zaopatrywany przez miejscową kwiaciarnię, a przy ul. Zdrojowej pojawił się chlebomat Restauracji-Pizzerii Neapol. I okazuje się, że automaty nie służą wyłącznie do zakupów „po godzinach”. Mieszkańcy korzystają z nich także wtedy, gdy tradycyjne punkty są otwarte.
To ciekawy przykład zmiany, która zachodzi praktycznie na naszych oczach. Automat nie musi już oznaczać kawy z plastikowego kubka czy batonika. W Ciechocinku można w ten sposób kupić lokalnie przygotowany bukiet albo pieczywo. Przy cmentarzach od dawna funkcjonują również zniczomaty, a automaty paczkowe stały się tak powszechne, że właściwie przestaliśmy je zauważać. Najciekawsze jest jednak to, że za nowymi urządzeniami stoją lokalne firmy, a nie bezimienna sieć z drugiego końca kraju.
Przychodzą po bukiet nawet wtedy, gdy kwiaciarnia jest otwarta
O to, jak kwiatomat sprawdza się w praktyce, zapytaliśmy Annę Ryszewską, właścicielkę kwiaciarni przy ul. Polnej. Okazuje się, że początkowe założenie – sprzedaż przede wszystkim po zamknięciu kwiaciarni – nie wyczerpuje możliwości urządzenia.
– Z kwiatomatu ludzie korzystają nie tylko wtedy, kiedy kwiaciarnia jest już zamknięta. Zdarza się, że przychodzą w ciągu dnia, nie chcą wchodzić do środka, tylko wybierają gotowy bukiet z automatu. Nie ma reguły, czy bukiet kosztuje 80 zł, czy 250 zł. Sprzedaż jest bardzo podobna – mówi Anna Ryszewska z Kwiaciarni na Polnej.
Co ciekawe, cena nie wyznacza jednej oczywistej granicy. W automacie mogą znaleźć się zarówno tańsze, jak i znacznie droższe kompozycje. I dodaje jeszcze jeden szczegół, który najlepiej pokazuje sens urządzenia: zdarzają się klienci kupujący kwiaty około północy. W tradycyjnym modelu taka sprzedaż byłaby po prostu niemożliwa. Kwiaciarnia musiałaby być czynna przez całą dobę. Tutaj florystka przygotowuje bukiet wcześniej, a automat staje się całodobową witryną sklepową.
Kwiatomat nie zastąpił kwiaciarni. Dał jej drugie wejście
To istotne, bo automatyzację często przedstawia się jako konkurencję dla tradycyjnego handlu. W przypadku Polnej jest odwrotnie. Automat nie zabrał miejsca lokalnej kwiaciarni. To lokalna kwiaciarnia wykorzystuje automat do sprzedaży swoich produktów. Klient, który potrzebuje indywidualnej kompozycji, rozmowy z florystą albo konkretnych kwiatów, nadal może wejść do środka. Ten, który się spieszy albo po prostu chce wybrać gotowy bukiet bez wchodzenia do sklepu, ma drugą możliwość.
A po zamknięciu kwiaciarni zostaje już tylko ta druga – ale działa nadal. To niewielka różnica organizacyjna, która z punktu widzenia przedsiębiorcy może oznaczać dodatkowe godziny sprzedaży bez konieczności utrzymywania tradycyjnego punktu otwartego przez całą dobę.
Na Zdrojowej chleb z Neapolu
Podobny mechanizm działa przy ul. Zdrojowej, choć produkt jest zupełnie inny. Tam uruchomiono chlebomat zaopatrywany przez Restaurację-Pizzerię Neapol. Podczas przygotowywania tego materiału spotkaliśmy przy urządzeniu panią Annę z Ciechocinka. Przyszła właśnie zrobić pierwszy zakup.
O chlebomacie dowiedziała się w internecie. Chciała sprawdzić zarówno smak, jak i jakość pieczywa. Sam pomysł spodobał jej się jeszcze przed spróbowaniem produktu. Jednym z argumentów była rzecz bardzo prosta: brak kolejki. Można podejść, wybrać chleb, zapłacić i odejść. Bez czekania przy kasie i bez dopasowywania zakupów do godzin otwarcia sklepu. To właśnie wygoda jest jednym z najważniejszych paliw napędzających cały rynek samoobsługowy.
Najpierw paczki. Teraz chleb i kwiaty
Polacy zostali już bardzo dobrze przygotowani do takiego modelu przez automaty paczkowe. Według Urzędu Komunikacji Elektronicznej na koniec 2025 roku w kraju działało 67 060 automatów do pocztowej obsługi klientów. W ciągu zaledwie roku ich liczba wzrosła o 29,7 proc. W tym samym roku obsłużono niemal 1,4 mld przesyłek kurierskich.
To ważna zmiana kulturowa. Jeszcze kilkanaście lat temu naturalne było czekanie na kuriera albo stanie w kolejce na poczcie. Dzisiaj wiele osób woli odebrać przesyłkę samodzielnie wtedy, kiedy ma na to czas. Kwiatomat i chlebomat wykorzystują dokładnie to samo przyzwyczajenie: nie muszę pytać, czy punkt jest jeszcze otwarty.
Pomogły też płatności zbliżeniowe
Druga rewolucja wydarzyła się w portfelach. Według Narodowego Banku Polskiego w pierwszym kwartale 2025 roku aż 97,7 proc. bezgotówkowych transakcji kartowych wykonywano zbliżeniowo. To sprawia, że współczesny automat działa zupełnie inaczej niż maszyna sprzed dwóch dekad, do której trzeba było wrzucać odpowiednie monety. Dziś wybór produktu i zapłata mogą zająć kilkadziesiąt sekund. I właśnie dlatego z automatów można sprzedawać już nie tylko tanią kawę czy napój, lecz również bukiet za 250 zł.
Ciechocinek jest dobrym miejscem na taki handel
W mieście uzdrowiskowym taki model może mieć jeszcze większy sens niż w typowym niewielkim mieście. Ciechocinek żyje nie tylko rytmem swoich mieszkańców. Są kuracjusze wracający z zabiegów, turyści przyjeżdżający na weekend, osoby wychodzące wieczorem z restauracji, koncertu czy dancingu.
Nie wszyscy wiedzą, gdzie znajduje się najbliższa piekarnia i do której jest otwarta. Nie każdy chce szukać kwiaciarni późnym wieczorem. Automat jest prostą odpowiedzią: stoi w tym samym miejscu niezależnie od pory. Ale lokalny przykład pokazuje coś jeszcze ważniejszego. Technologia może wspierać lokalny handel zamiast go wypierać. Kwiaty nadal układa ciechocińska kwiaciarnia. Chleb dostarcza Neapol. Automat jest jedynie nową ladą – tyle że dostępną całą dobę.
Zniczomat przy cmentarzu już nikogo nie dziwi
Podobny proces można było wcześniej obserwować przy ciechocińskich cmentarzach. Zniczomaty rozwiązują bardzo konkretny problem: ktoś przyjeżdża na grób bliskiej osoby, nie ma znicza, a punkt sprzedaży jest już zamknięty. Urządzenie znajduje się dokładnie tam, gdzie powstaje potrzeba. To jedna z podstawowych zasad współczesnego handlu samoobsługowego. Nie chodzi wyłącznie o to, co sprzedajemy. Równie ważne jest, gdzie i kiedy klient tego potrzebuje. Dlatego obok automatów paczkowych pojawiają się zniczomaty, kwiatomaty i chlebomaty. A lista zapewne będzie się wydłużać.
Nowoczesne, ale nadal nasze
W przypadku Ciechocinka najciekawsze jest właśnie połączenie nowych technologii z lokalnością. Można wyobrazić sobie automat wypełniony przemysłowym produktem dostarczanym z centralnego magazynu oddalonego o kilkaset kilometrów. Tutaj mechanizm wygląda inaczej. Kwiaty są od przedsiębiorcy z Polnej. Chleb jest od Neapolu.
Kupując produkt po północy czy bez stania w kolejce, klient nadal wspiera miejscową działalność. I być może właśnie tak będzie coraz częściej wyglądał handel w niewielkich miastach: nie sklep kontra automat, lecz sklep plus automat. Człowiek nadal przygotowuje produkt. Maszyna jedynie czeka na klienta wtedy, kiedy człowiek nie musi już stać za ladą.
A przypadek kwiatomatu pokazuje, że klienci szybko nauczyli się z tego korzystać. Skoro w Ciechocinku można kupić bukiet nawet o północy, wygląda na to, że handel 24/7 przestał być domeną stacji benzynowych i dużych sieci. Teraz po prostu stał się lokalny.
Źródła: dane Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Narodowego Banku Polskiego.
