Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał dziś, 17 sierpnia, szczegóły tegorocznej wypłaty czternastych emerytur. Pierwsze pieniądze trafią do uprawnionych już 1 września. Pełna czternastka wyniesie w 2026 roku 1978,49 zł brutto, ale nie każdy emeryt i rencista otrzyma właśnie taką kwotę. Kluczowa jest wysokość podstawowego świadczenia. Przy emeryturze przekraczającej 2900 zł brutto zaczyna działać zasada „złotówka za złotówkę”, a przy świadczeniu wyższym niż 4828,49 zł czternastka nie zostanie wypłacona w ogóle. Dla wielu seniorów będzie to jeden z największych dodatkowych przelewów w tym roku. Nie trzeba jednak wypełniać formularzy, odwiedzać placówki ZUS ani składać elektronicznego wniosku. Świadczenie zostanie przyznane automatycznie. To szczególnie istotna informacja w Ciechocinku, gdzie znaczną część mieszkańców, kuracjuszy i stałych czytelników stanowią emeryci i renciści.
Pełna czternastka to 1978,49 zł brutto
Wysokość pełnej czternastej emerytury jest w tym roku równa wysokości minimalnej emerytury obowiązującej od 1 marca 2026 roku. Wynosi więc dokładnie 1978,49 zł brutto. Nie oznacza to jednak, że prawie 2 tys. zł otrzyma każdy emeryt. Pełną kwotę ZUS wypłaci osobom, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie. Dopiero powyżej tej granicy zaczyna się stopniowe obniżanie dodatkowego świadczenia. Mechanizm jest stosunkowo prosty: każda złotówka podstawowego świadczenia przekraczająca próg 2900 zł powoduje obniżenie czternastki również o jedną złotówkę. Przykładowo emeryt otrzymujący 3000 zł brutto przekracza próg o 100 zł. Jego czternastka zostanie więc zmniejszona z 1978,49 zł do 1878,49 zł brutto. Przy emeryturze w wysokości 3500 zł brutto przekroczenie wynosi już 600 zł. Czternasta emerytura wyniesie w takim przypadku 1378,49 zł brutto. Dokładnie taki przykład podaje również ZUS. Jeżeli miesięczne świadczenie wynosi 4000 zł brutto, przekroczenie progu to 1100 zł, a czternastka spadnie do 878,49 zł brutto. Przy emeryturze 4500 zł będzie to już tylko 378,49 zł brutto. Widać więc wyraźnie, że sama informacja „czternastka wynosi prawie 2 tys. zł” nie oddaje rzeczywistych zasad wypłaty.
Jest konkretna granica. Powyżej 4828,49 zł ZUS nie wypłaci czternastki
Mechanizm „złotówka za złotówkę” nie działa aż do całkowitego wyzerowania świadczenia. Ustawodawca określił minimalną kwotę czternastki na 50 zł brutto. Jeżeli po zastosowaniu mechanizmu obniżenia wyliczona kwota byłaby niższa, świadczenia nie wypłaca się w ogóle. W 2026 roku oznacza to konkretną granicę: 4828,49 zł brutto miesięcznego świadczenia. Osoba otrzymująca emeryturę lub rentę w wysokości przekraczającej tę kwotę nie dostanie we wrześniu czternastej emerytury. ZUS potwierdził tę granicę w opublikowanym 17 sierpnia komunikacie. To jedna z najważniejszych informacji, ponieważ czternastka – w przeciwieństwie do trzynastej emerytury – nie jest świadczeniem wypłacanym wszystkim uprawnionym w identycznej wysokości. Trzynastka ma charakter powszechniejszy. Czternasta emerytura jest natomiast skonstruowana tak, aby największe wsparcie otrzymali emeryci i renciści pobierający niższe świadczenia.
Kiedy przyjdą pieniądze? ZUS podał konkretne terminy
Pierwsze wypłaty rozpoczną się 1 września 2026 roku. Czternasta emerytura nie będzie wysyłana wszystkim seniorom jednego dnia. ZUS dołączy ją do podstawowego świadczenia emerytalnego lub rentowego, dlatego data wypłaty będzie zależała od indywidualnego terminu, w którym dana osoba otrzymuje swoją emeryturę lub rentę. ZUS podał następujące terminy wypłat: 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września 2026 roku. Osoby pobierające świadczenia przedemerytalne otrzymają czternastkę 1 października. Nie należy się więc niepokoić, jeżeli sąsiad otrzyma dodatkowe pieniądze już na początku września, a na naszym koncie ich jeszcze nie będzie. Świadczenie trafia do seniora razem z właściwą dla niego wypłatą.
Nie trzeba składać żadnego wniosku
To szczególnie ważne, bo przed każdą wypłatą dodatkowych świadczeń emerytalnych pojawiają się w internecie różnego rodzaju formularze, reklamy, wiadomości SMS czy fałszywe informacje sugerujące konieczność „zarejestrowania się” albo potwierdzenia prawa do pieniędzy. W przypadku czternastej emerytury nie trzeba składać żadnego wniosku. ZUS przyzna świadczenie z urzędu. Emeryt lub rencista nie musi przychodzić do placówki, logować się do eZUS ani przesyłać dokumentów potwierdzających wysokość emerytury. Fundusz posiada dane potrzebne do wyliczenia kwoty świadczenia. Jeżeli więc ktoś zadzwoni do seniora i będzie twierdził, że potrzebuje numeru konta, numeru PESEL, danych z dowodu osobistego albo kodu z bankowości elektronicznej po to, by „uruchomić czternastkę”, powinna zapalić się czerwona lampka. Prawidłowa wypłata nie wymaga od emeryta takiego działania.
1978,49 zł brutto nie oznacza 1978,49 zł na rękę
Trzeba zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Wszystkie podawane przez ZUS podstawowe kwoty są kwotami brutto. Od czternastej emerytury zostanie pobrana składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz – jeśli w przypadku konkretnego świadczeniobiorcy będzie należna – zaliczka na podatek dochodowy. ZUS wskazuje, że potrącenia podatkowo-składkowe będą dokonywane na takich samych zasadach jak przy emeryturze lub rencie. Dlatego nie należy podawać jednej uniwersalnej kwoty „na rękę” dla wszystkich seniorów. Ostateczna wypłata netto może zależeć od indywidualnej sytuacji podatkowej świadczeniobiorcy. To także powód, dla którego pojawiające się w internecie nagłówki obiecujące każdemu konkretną kwotę netto bywają mylące.
Komornik nie zabierze czternastej emerytury
ZUS zwraca uwagę na jeszcze jedną istotną zasadę. Czternasta emerytura jest wolna od potrąceń i egzekucji komorniczych. Oznacza to, że ZUS nie dokona z tego dodatkowego świadczenia potrącenia na poczet prowadzonej egzekucji w taki sposób jak w przypadku części zwykłych świadczeń emerytalno-rentowych. Co równie ważne, czternastka nie wpływa na prawo do świadczeń uzależnionych od dochodu. Jednorazowa dodatkowa wypłata nie powinna więc powodować utraty określonego świadczenia socjalnego tylko dlatego, że we wrześniu na konto seniora wpłynęła większa suma. Dla osób korzystających jednocześnie ze wsparcia społecznego może być to równie istotne jak sama wysokość czternastki.
Nie każdy, kto ma emeryturę poniżej limitu, pieniądze otrzyma
Jest jeszcze jeden warunek, o którym łatwo zapomnieć. ZUS nie wypłaci czternastej emerytury osobie, która na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty ma zawieszone prawo do emerytury lub renty. Samo porównanie swojej emerytury z progami 2900 zł i 4828,49 zł nie zawsze wystarczy więc do jednoznacznego ustalenia prawa do dodatkowych pieniędzy. Dla zdecydowanej większości świadczeniobiorców zasada będzie jednak prosta: aktywnie wypłacane świadczenie do 2900 zł brutto oznacza pełną czternastkę, natomiast świadczenie powyżej tej granicy powoduje stopniowe obniżenie dodatkowej wypłaty.
Ile dostaniesz? Można policzyć to samemu
Dla emerytur przekraczających 2900 zł mechanizm można obliczyć bez specjalnego kalkulatora. Od wysokości swojej emerytury należy odjąć 2900 zł. Otrzymany wynik odejmujemy następnie od 1978,49 zł.
Przykład dla emerytury 3800 zł:
3800 zł – 2900 zł = 900 zł.
1978,49 zł – 900 zł = 1078,49 zł brutto czternastej emerytury.
Przy świadczeniu 4200 zł:
4200 zł – 2900 zł = 1300 zł.
1978,49 zł – 1300 zł = 678,49 zł brutto.
Przy świadczeniu 4800 zł:
4800 zł – 2900 zł = 1900 zł.
1978,49 zł – 1900 zł = 78,49 zł brutto.
To nadal więcej niż ustawowe minimum wynoszące 50 zł, więc taka osoba otrzyma czternastkę. Przy świadczeniu przekraczającym 4828,49 zł dodatkowej wypłaty już nie będzie.
Wrzesień będzie dla wielu seniorów miesiącem z wyraźnie wyższym przelewem
Dla osoby pobierającej najniższą emeryturę wynoszącą obecnie 1978,49 zł brutto wrześniowe zestawienie będzie obejmowało zwykłą emeryturę oraz dodatkowe świadczenie w tej samej wysokości brutto. Podobnie będzie w przypadku osób otrzymujących 2000, 2300, 2500 czy 2900 zł brutto – wszystkie mieszczą się w limicie uprawniającym do pełnej czternastki. Dopiero od 2900,01 zł rozpoczyna się mechanizm zmniejszania. Warto sprawdzić właśnie kwotę brutto świadczenia, a nie wysokość przelewu wpływającego co miesiąc na rachunek bankowy. To brutto jest bowiem punktem odniesienia dla określenia wysokości czternastej emerytury.
Najważniejsze daty są już znane
Po dzisiejszym komunikacie ZUS najważniejsze zasady czternastej emerytury w 2026 roku są już jasne. Pełne świadczenie wynosi 1978,49 zł brutto. Pełną kwotę otrzymają osoby ze świadczeniem do 2900 zł brutto. Powyżej tej granicy obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”, natomiast przy emeryturze lub rencie przekraczającej 4828,49 zł brutto czternastka nie zostanie wypłacona. Najważniejsze dla seniorów jest jednak to, że nie trzeba niczego robić. Nie ma formularza, terminu na złożenie wniosku ani wizyty w ZUS. Pierwsze dodatkowe pieniądze zaczną trafiać na konta już 1 września.
