Jeszcze pod koniec 2022 roku w powiecie aleksandrowskim działało 20 Kół Gospodyń Wiejskich. We wrześniu 2026 roku było ich już 38. W niespełna cztery lata przybyło więc 18 organizacji, a liczba zarejestrowanych KGW wzrosła aż o 90 proc. Dane przekazane ŻycieCiechocinka.pl przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pokazują coś więcej niż chwilową modę. Na naszych oczach powstała jedna z największych lokalnych sieci społecznego zaangażowania.
Najbardziej niezwykły był rok 2023. W ciągu zaledwie dwunastu miesięcy do rejestru wpisano aż 11 nowych kół. Liczba KGW zwiększyła się wtedy z 20 do 31. Rok później doszły kolejne cztery organizacje, w 2025 roku jedna, a do września 2026 roku kolejne dwie. I co ciekawe – ruch odbywa się praktycznie tylko w jedną stronę.
Koła powstają, ale nie znikają
Zapytaliśmy ARiMR również o likwidacje i wykreślenia. Odpowiedź jest wyjątkowo krótka: w latach 2022–2026 w powiecie aleksandrowskim nie odnotowano ani jednego wykreślenia KGW z rejestru. To istotne, bo oznacza, że wzrost nie jest statystyczną karuzelą, w której jedne organizacje powstają, a inne po roku czy dwóch znikają. Przynajmniej według stanu przedstawionego przez Agencję zarejestrowane koła pozostają w systemie.
Największym „wysypem” był wspomniany 2023 rok. Wtedy pojawiły się m.in. Kujawianki w Wagańcu, Łowiczanki z Kolonii Łowiczek, Zbrachlinianki, Ostrowianki, KGW Różno-Parcele, Niszczewianki, koła w Ośnie Drugim i Kuczkowie, KGW Zakrzewo, Dworzanki w Wagańcu oraz Odnowa z Brudnowa. W 2024 roku dołączyły m.in. Kwiaty Jabłoni w Plebance, Grabianki, Nieszawianki oraz „Wioska z Pasją” w Jaranowie Dużym. W 2026 roku rejestr powiększył się o Kujawskie Smaki w Łowiczku i KGW w Łazieńcu.
Jedna gmina ma już 12 kół
Najwięcej KGW działa obecnie na terenie gminy Aleksandrów Kujawski – 12. ARiMR wskazuje również, że właśnie gmina Aleksandrów Kujawski oraz Waganiec zanotowały w ostatnich latach największy wzrost liczby organizacji. Nie ma za to w powiecie miejscowości, w której działałyby dwa zarejestrowane koła. Każda miejscowość ma więc najwyżej jedno KGW wpisane do Krajowego Rejestru. To ciekawy model rozwoju. Zamiast konkurowania kilku organizacji wewnątrz jednej wsi, mapa wypełnia się kolejnymi miejscowościami posiadającymi własne koło.
Dlaczego formalna rejestracja ma znaczenie?
Wpis do Krajowego Rejestru KGW daje nie tylko oficjalny status. Jest również warunkiem korzystania z części programów pomocowych ARiMR. W naborze 2026 wsparcie wynosiło od 8 do 10 tys. zł w zależności od liczby członków koła. W samym powiecie aleksandrowskim pomoc dla KGW w latach 2022–2026 liczona jest już w ponad milionie złotych. Do pieniędzy jeszcze wrócimy w osobnym materiale, bo dane pokazują duże różnice pomiędzy poszczególnymi gminami.
Ale pieniądze nie są jedyną zmianą. Współczesne KGW coraz częściej organizują wydarzenia, prowadzą media społecznościowe, przygotowują projekty, współpracują z urzędami i firmami, promują miejscowości czy startują w konkursach. Formalizacja oznacza więc również konieczność zdobywania nowych kompetencji. Dobrym uzupełnieniem działalności mogą być szkolenia dla KGW. Serwis wskazuje m.in. rozwój kompetencji zawodowych, rozwiązania IT oraz komunikację i budowanie relacji, a program zajęć może być dopasowywany do potrzeb konkretnego koła. Szkolenia KGW
To ważne, bo koło, które jeszcze kilka lat temu kojarzyło się przede wszystkim ze stołem podczas dożynek, dzisiaj nierzadko musi działać jak niewielka organizacja: planować, rozliczać, promować wydarzenia i współpracować z wieloma partnerami.
20 zmieniło się w 38
Najbardziej wymowna pozostaje jednak prosta liczba.
2022 – 20 kół.
2023 – 31.
2024 – 35.
2025 – 36.
Wrzesień 2026 – 38.
W cztery lata powiat aleksandrowski zyskał niemal drugie tyle KGW, ile miał na początku analizowanego okresu. Jeżeli ktoś uważał Koła Gospodyń Wiejskich za organizacje odchodzące do przeszłości, lokalne dane pokazują dokładnie odwrotny kierunek.
KGW nie znikają. Przybywa ich w tempie, którego kilka lat temu trudno byłoby się spodziewać.
Źródło: odpowiedź ARiMR na wniosek ŻycieCiechocinka.pl z 18 września 2026 r., dane Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich według stanu na wrzesień 2026 r.
